رونمایی از ناوگان ویلچر برقی خودران در دانشگاه صنعتی امیرکبیر

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما ، از  دانشگاه صنعتی امیرکبیر، پژوهشگران دانشگاه صنعتی امیرکبیر با حمایت بنیاد ملی علم ایران، و با سفارش و همکاری یک شرکت دانش بنیان، ویلچر برقی هوشمندی را توسعه داده اند که می تواند در محیط های وسیع، نقشه برداری و مسیریابی کند و با شناسایی افراد و موانع، مسیر خود را بدون نیاز به تغییر گسترده زیرساخت ها ادامه دهد؛ محصولی که پس از توسعه، اکنون برای ورود به مرحله آزمون های عملیاتی و افزایش سطح آمادگی فناوری آماده می شود.

دکتر مهیار نراقی، سرپرست پروژه ساخت «ویلچر برقی خودران» در مراسم رونمایی از «ویلچر برقی خودران» با اشاره به شرایط دشوار اجرای این پروژه فناورانه در شرایط جنگ تحمیلی دوم و سوم، گفت: این پروژه در شرایطی اجرا شد که انجام یک پروژه فناورانه و سخت افزاری با چالش های مختلفی همراه بود، اما با تکیه بر توان داخلی و راه حل های خلاقانه، این موانع پشت سر گذاشته شد.

عضو هیئت علمی دانشکده مهندسی مکانیک دانشگاه صنعتی امیرکبیر یکی از ارزشمندترین دستاورد های این پروژه را تجربه حاصل از مواجهه با محدودیت ها دانست و گفت: این پروژه نشان داد که محدودیت منابع الزاماً به معنای محدودیت در نوآوری نیست و می توان حتی در شرایط دشوار، با تکیه بر توان داخلی و خلاقیت، مسیر توسعه فناوری را ادامه داد.

وی تأکید کرد: واقعیت این است که این پروژه محصول کار یک فرد یا حتی یک گروه محدود نیست؛ جمعی از افراد، نهاد ها و پشتیبان ها دست به دست هم دادند تا این کار محقق شود؛ بنابراین لازم می دانم از همه این عزیزان که در شکل گیری و به ثمر رسیدن پروژه نقش داشتند، تشکر کنم.

دکتر نراقی ابراز امیدواری کرد که دستاورد های این پروژه، علاوه بر نتایج علمی و فنی بتواند در مسیر توسعه فناوری و افزایش توانمندی کشور در حوزه وسایل نقلیه هوشمند و سامانه های خودران مؤثر باشد.

سید وحید هاشمی مدیرعامل شرکت دانش بنیان و مالک محصول ویلچربرقی خودران بیان داشت: این پروژه یک همکاری خوب در مدلی از ارتباط صنعت با دانشگاه است که با حمایت مالی بنیاد ملی علم ایران و همکاری تخصصی پژوهشگران دانشگاه صنعتی امیرکبیر، موفقیت شدیم این فناوری را در لبه دانش فنی تجاری جهان بدست آوریم. این فناوری، زیرساخت سخت افزار و نرم افزار مورد نیاز برای هدایت خودران و هوشمند متحرک های الکتریکی را در اختیار ایران می گذارد که در حوزه های متنوع پزشکی، صنعتی و تجاری کاربرد دارد و به طور خاص در حوزه توانبخشی برای افراد دارای محدودیت حرکتی و سالمندان، در محیط های وسیع فرودگاهی، تجاری، زیارتی و گردشگری می تواند خدمات حمل و نقل انفرادی خودران را با هزینه بسیار اندک ارائه دهد و نسل نوین حمل و نقل را وارد زندگی انسان نماید. این فناوری پیشرفته، بر پایه سخت افزار و نرم افزار تولید شده و توسعه یافته در داخل کشور بدست آمده و محدودیت های خارجی نمی تواند از بکارگیری و توسعه آن در کشور جلوگیری نماید.

وی افزود: با ترکیب فناوری کنترل حرکت فیزیکی در یک متحرک الکتریکی با فناوری یادگیری ماشین و بینایی ماشین می توانیم به کاربرد های وسیعی از سیستم های حمل و نقل هوشمند در زندگی انسان دست یابیم و ما در این شرکت دانش بنیان، طی همکاری مشترک با متخصصان دانشگاه صنعتی امیرکبیر و حمایت بنیاد ملی علم، توانسته ایم مرحله جدیدی از این تحول را در کشور ایجاد کنیم.

سیدمحمدحسین طیب زاده، دانشجوی دکتری مهندسی برق و مجری طرح «ویلچر برقی خودران» نیز در مراسم رونمایی از این محصول، با تشریح روند اجرای پروژه گفت: این پروژه در دانشگاه صنعتی امیرکبیر اجرا شد و بنیاد ملی علم ایران از نخستین مراحل، حامی آن بود. شرکت کارفرما نیز در روند اجرای پروژه همراهی و همکاری داشت و از زمان آغاز کار، تعامل مناسبی میان دانشگاه، حامی پروژه و بهره بردار شکل گرفت.

وی با قدردانی از بنیاد ملی علم ایران اظهار کرد: اگر چنین نهادی در کشور وجود نداشت، قطعاً امروز یک پروژه دانشگاهی نمی توانست تا این مرحله پیش برود و به محصولی برای پاسخ به یک نیاز واقعی کشور تبدیل شود.

هدف؛ تبدیل ویلچر های برقی موجود به ویلچر خودران با کمترین تغییر

مجری طرح درباره چشم انداز محصول، گفت: شرکت دانش بنیان کارفرما تمایل داشت ویلچر های برقی موجود در بازار، با کمترین مداخله و تغییر، قابلیت حرکت خودران در محیط را پیدا کنند؛ بدون اینکه لازم باشد تغییرات گسترده ای در محیط ایجاد شود. چرا که بسیاری از محیط ها تمایل ندارند برای مناسب سازی، تغییرات اساسی در ساختمان و زیرساخت خود ایجاد کنند. بنابرا

ین سامانه باید بتواند در محیط های موجود فعالیت کند. از سوی دیگر، حفظ ایمنی کاربر یک ضرورت قطعی بود و هزینه محصول نیز باید به گونه ای باشد که از نظر اقتصادی، دست کم در مقایسه با نمونه های خارجی، قابل رقابت باشد.

اجرای پروژه در 6 فاز

مجری طرح درباره فازبندی پروژه گفت: فاز اول و دوم به تهیه و انتخاب قطعات اختصاص داشت. در این بخش، چالش هایی برای انتخاب و تأمین قطعات وجود داشت و بخشی از تجهیزات و قطعات مورد نیاز از خارج کشور تهیه شد. آزمایش و ارزیابی این قطعات نیز در همین دو فاز انجام شد که تا اردیبهشت ماه 1404 ادامه داشت.

وی افزود: در فاز سوم، توسعه سخت افزار، شبیه سازی و توسعه الگوریتم های پایه انجام شد که تا شهریورماه 1404 ادامه پیدا کرد. فاز چهارم نیز به بهینه سازی سامانه اختصاص داشت و تا دی ماه 1404، یعنی حدود یک ماه پیش از جنگ تحمیلی اخیر به پایان رسید. در فاز پنجم، پس از بازدید و ارزیابی ناظر بنیاد، بخش عمده تعهدات پروژه تا بهمن ماه 1404 انجام و تحویل شد. فاز ششم نیز با وجود برخی مشکلات، اکنون به پایان رسیده است.

وی با بیان اینکه فاز های پنجم و ششم عمدتاً به توسعه نرم افزار اختصاص داشت، ادامه داد: آنچه در این پروژه توسعه یافت، تنها یک ربات یا چند الگوریتم نبود؛ بلکه یک اکوسیستم رباتیکی شامل زیرساخت ها و نرم افزار هایی ایجاد شد تا کاربر و اپراتور بتوانند به شکل مناسب تری از سامانه استفاده کنند.

خروجی های ملموس؛ ناوگان ویلچر هوشمند و سه سامانه نرم افزاری

مجری طرح درباره دستاورد های نهایی پروژه، گفت: خروجی های ملموس پروژه شامل دو دستگاه ویلچر برقی هوشمندسازی شده، نرم افزار رابط کاربری، نرم افزار پایش ناوگان و نرم افزار ویرایش نقشه است.

وی افزود: روی این ویلچرها، حسگر ها و تجهیزات مورد نیاز نصب شد و تلاش کردیم تا حد امکان محصول از نظر اقتصادی مقرون به صرفه باشد. در عین حال، الزامات ایمنی رعایت و امکان پوشش و دید کامل نسبت به محیط فراهم شود تا دقت عملکرد سامانه افزایش یابد.

طیب زاده ادامه داد: رابط کاربری نیز به گونه ای توسعه یافت که کاربر بدون نیاز به دانش فنی بتواند با سامانه کار کند و این نرم افزار روی نمایشگر ویلچر در دسترس قرار دارد.

وی درباره نرم افزار پایش ناوگان توضیح داد: در این سامانه، موقعیت ویلچر ها یا ربات ها روی نقشه نمایش داده می شود و اپراتوری که مسئول نظارت بر دستگاه ها است، می تواند وضعیت هر یک از آنها را مشاهده کند. اگر یکی از دستگاه ها با خرابی یا مشکل مواجه شود، اپراتور می تواند از وضعیت آن مطلع شده و برای رسیدگی اقدام کند.

مجری طرح ادامه داد: یک ابزار جدید را توسعه دادیم که امکانات مختلف مربوط به نقشه برداری، ویرایش، علامت گذاری نقشه و برخی قابلیت های میدانی را به صورت یکپارچه در اختیار کاربر قرار می دهد. همچنین برای ارزیابی قابلیت نقشه برداری نیز نقشه ساختمانی با وسعت 7000 متر مربع را تهیه شد که آزمون عملیاتی مناسبی بود.

تعریف آزمون های مشابه به شرایط واقعی

مجری طرح با اشاره به آزمایش های انجام شده اظهار کرد: در جریان پروژه، سناریو های مختلفی برای ارزیابی عملکرد دستگاه تعریف و اجرا شد.

وی گفت: یکی از آزمایش های مهم، آزمون برخورد از روبه رو بود که می توان آن را از آزمون های نسبتاً سنگین در حوزه واکنش سریع ربات دانست. سامانه باید در زمان مناسب واکنش نشان دهد تا از برخورد جلوگیری شود و نتایج کیفی این آزمون بسیار رضایت بخش بود.

محصول به مرحله تست عملیاتی نیاز دارد

طیب زاده با اشاره به سطح آمادگی فناوری محصول گفت: اکنون محصول به مرحله ای رسیده است که باید در محیط واقعی مورد آزمایش های مستمر قرار گیرد. برآورد ما این است که برای ورود به مرحله بعد و ارتقاع سطح فناوری محصول، به حداقل حدود 6 ماه الی یک سال آزمایش مداوم لازم باشد.

پیشنهاد های دانشگاه برای ادامه تحقیقات

مجری طرح، افزود: تحقیق و توسعه در زمینه روش های هدایت و کنترل، یادگیری برخط و بررسی رفتار انسان ها در محیط های مختلف نیز از موضوعات مهم آینده است؛ زیرا رفتار انسان ها در محیط های مختلف یکسان نیست و ربات باید بتواند این تفاوت ها را درک کرده و رفتار خود را با محیط تطبیق دهد.

طیب زاده در پایان تأکید کرد: بخشی از این موضوعات می تواند در قالب پایان نامه های کارشناسی ارشد و دکتری در دانشگاه دنبال شود، اما برای رسیدن به یک محصول واقعی و قابل استفاده، باید ارتباط میان دانشگاه، صنعت، بهره بردار و نهاد های حامی حفظ شود تا مسیر توسعه فناوری پس از پایان این پروژه متوقف نشود.

دکتر مجتبی صدیقی، رئیس دانشکده مهندسی مکانیک دانشگاه صنعتی امیرکبیر با اشاره به اجرای موفق پروژه «طراحی و ساخت ویلچر برقی خودران» گفت: در این پروژه که نیاز های انسانی با حوزه کمک به ناتوانایان را پوشش می دهد شاهد یک موفقیت خوب و شکل گیری یک زنجیره کامل از ایده، پژوهشگر، دانشگاه، حامی و بهره بردار هستیم.

وی با بیان اینکه اجرای موفق این پروژه حاصل همکاری و تعامل مجموعه های مختلف بوده است، اظهار کرد: به نظر می رسد برای موفقیت چنین طرح هایی، شکل گیری یک حلقه کامل از ایده و محقق در دانشگاه، بهره بردار پیگیر و حامی دارای شرایط ضروری است و خوشبختانه در این پروژه این حلقه به خوبی شکل گرفت.

رئیس دانشکده مهندسی مکانیک دانشگاه صنعتی امیرکبیر افزود: تلاش شد در روند اجرای این پروژه ارتباط مناسبی با بنیاد علم و شرکت دانش بنیان ذیربط برقرار گردد و از حمایت ها و همکاری های این مجموعه بهره مند شویم. این ارتباط خوب و صمیمانه میان دانشکده و بنیاد علم، نقش مهمی در پیشبرد موفقیت آمیز پروژه داشت.

صدیقی با قدردانی از حمایت های بنیاد علم تصریح کرد: قطعاً باید از این ظرفیت و همکاری بیشتر استفاده کنیم و دانشکده مهندسی مکانیک دانشگاه صنعتی امیرکبیر آمادگی دارد در پروژه های مشابه و همچنین در راستای سایر اهداف و برنامه های بنیاد علم همکاری و مشارکت داشته باشد.